Bagna, bobry i rzadkie gatunki. Nowy rezerwat pod Piasecznem

26 sierpnia oficjalnie ustanowiono rezerwat przyrody „Dolina Rzeki Małej”. Nowy obszar chroniony znajduje się na terenie gminy Piaseczno, w powiecie piaseczyńskim, i obejmuje środkowy odcinek doliny rzeki Małej.

Rezerwat ma powierzchnię 133,49 ha. Wokół niego wyznaczono także otulinę o powierzchni 285,89 ha, obejmującą tereny gmin Piaseczno i Góra Kalwaria. Jej zadaniem jest ograniczenie wpływu działalności człowieka na szczególnie cenne siedliska znajdujące się wewnątrz rezerwatu.

Dla naszego regionu jest to szczególne wydarzenie. „Dolina Rzeki Małej” została szóstym rezerwatem przyrody w gminie Piaseczno i piętnastym w całym powiecie piaseczyńskim. Jednocześnie jest to 199. rezerwat na terenie województwa mazowieckiego i 200. nowy rezerwat utworzony w Polsce w obecnej kadencji Sejmu.

Bagna, olsy i łęgi pod ochroną

Najważniejszym celem utworzenia rezerwatu jest zachowanie występujących w dolinie rzeki Małej ekosystemów wodno-błotnych i bagiennych.

Znajdują się tutaj m.in. torfowiska niskie, olsy oraz łęgi, czyli siedliska silnie związane z obecnością wody. Mają one duże znaczenie nie tylko dla występujących tam roślin i zwierząt. Tego rodzaju tereny pełnią również ważną funkcję retencyjną – zatrzymują wodę w środowisku i pomagają ograniczać skutki suszy.

W olsach można spotkać przede wszystkim olszę czarną, której towarzyszą wierzby, topole i jesiony. Charakterystyczny krajobraz tworzą zagłębienia okresowo wypełnione wodą oraz kępy, na których rosną drzewa. Z tego powodu takie siedliska bywają określane mianem „lasu na wodzie” lub „lasu na kępach”.

Bobry zmieniły dolinę rzeki Małej

Duży wpływ na obecny wygląd tego obszaru mają również bobry europejskie, które pojawiły się tutaj kilka lat temu.

Budowane przez nie tamy doprowadziły do powstania rozlewisk. Dzięki temu woda dłużej utrzymuje się na tym terenie, co sprzyja zachowaniu i odtwarzaniu łęgów oraz olsów.

Działalność bobrów wspiera tym samym naturalne procesy zachodzące w dolinie rzeki.

Rezerwat jest też ostoją wielu gatunków zwierząt. Wśród ptaków występujących na tym terenie Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska wymienia m.in. myszołowa, krogulca, błotniaka stawowego, żurawia, puszczyka i kapturkę. Ważną grupą zwierząt zamieszkujących podmokłe siedliska są również płazy.

W samym sercu Chojnowskiego Parku Krajobrazowego

Nowy rezerwat znajduje się w granicach Chojnowskiego Parku Krajobrazowego. Od północy graniczy również z obszarem Natura 2000 Łąki Soleckie.

Powstanie rezerwatu wzmacnia więc istniejący już system ochrony przyrody w tej części powiatu piaseczyńskiego. Znaczna część jego powierzchni pokrywa się także z istniejącym wcześniej użytkiem ekologicznym „Rzeka Mała”.

Sam użytek ekologiczny został ustanowiony przez gminę Piaseczno w grudniu 2024 roku na wniosek Nadleśnictwa Chojnów. Był to jeden z wcześniejszych kroków mających zabezpieczyć przyrodnicze walory doliny.

To właśnie Nadleśnictwo Chojnów było inicjatorem utworzenia rezerwatu. Większość terenu nowego obszaru chronionego pozostaje w jego zarządzie. Sama rzeka Mała znajduje się natomiast w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.

Oficjalne podpisanie w Dolinie Rzeki Małej

Uroczyste podpisanie zarządzenia ustanawiającego rezerwat odbyło się 26 sierpnia bezpośrednio na jego terenie. W wydarzeniu uczestniczyli m.in. minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska Piotr Otawski, przedstawiciele Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Lasów Państwowych oraz samorządów.

Formalną podstawą utworzenia rezerwatu jest zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z 26 sierpnia 2026 roku w sprawie uznania obszaru za rezerwat przyrody „Dolina Rzeki Małej”.

Nowy rezerwat powstał również w ramach inicjatywy „100 rezerwatów na 100-lecie Lasów Państwowych”.

Dolina Rzeki Małej znalazła się tym samym w gronie najcenniejszych przyrodniczo terenów powiatu piaseczyńskiego. 

Czytaj także: