Śledź obserwował również południowowietnamskich żołnierzy. Jedni popierali atak, inni płakali. „Zdają sobie bowiem sprawę, że zabijają ich rodaków, a może i krewnych” – pisał. Widok bombardowania przywołał jego własne doświadczenia: „Jestem bardzo poruszony, gdyż sam przeżyłem bombardowanie wiosną 1945 roku i wiem jak się czuje człowiek pod bombami”. Zażądał przekazania do sztabu komisji w Sajgonie informacji o naruszeniu strefy zdemilitaryzowanej. Radiogram wysłano tego samego popołudnia.
Nocna strzelanina i miny na drodze
Dwa dni później, około godziny 23, strzały rozległy się tuż obok siedziby komisji. Ogłoszono alarm, zorganizowano obronę. „Oświetlano flarami drogę biegnącą obok nas i trzymano ją pod ogniem broni maszynowej” – relacjonował Śledź. Strzelanina ustała po godzinie, ale pobliska bateria artylerii jeszcze przez pół godziny ostrzeliwała dżunglę.
Niebezpieczne bywały także wyjazdy kontrolne. 14 marca grupa wyruszyła dwoma jeepami, aby sprawdzić informację o wprowadzeniu wojska do południowej części strefy. „Dojeżdżamy do wioski, w której rzekomo jest rozlokowana owa kompania. Niestety, droga jest zaminowana. Widać ślady zakopanych min. Żołnierzy nie widzimy. Ze względu na własne bezpieczeństwo wracamy do naszej siedziby”.

Kiedy indziej Śledź odmówił lotu amerykańskim śmigłowcem na kontrolę w rejon zatopienia północnowietnamskiej łodzi. Domagał się maszyny oznaczonej znakami międzynarodowej komisji. „Chodziło mi o bezpieczeństwo grupy i moje życie, mieliśmy bowiem lecieć nad terenami, które są opanowane przez Vietcong i mogli nas zestrzelić” – wyjaśniał. Wystąpiono o odpowiedni śmigłowiec, a kontrolę odłożono.
„Mam żonę i dzieci”
15 marca przewodniczący grupy, indyjski komandor K. K. Narayan, zorganizował w siedzibie komisji wieczorne przyjęcie. Wśród gości byli amerykańscy oficerowie i doradcy wojskowi z oddalonego o około 30 kilometrów Quang Tri, a także przedstawiciele miejscowych władz, w tym szef policji. Dla części uczestników problemem był bezpieczny powrót. Amerykański major musiał wrócić nocą drogą kontrolowaną przez partyzantów. Śledź zapytał go, czy warto było podejmować takie ryzyko.
„Jestem oficerem. Skoro zaproszono mnie na tak ważne przyjęcie, to wprost nie wypada nie przyjść. Byłoby to z mej strony niedyplomatyczne, a z niebezpieczeństwem muszę się liczyć, przecież jestem w strefie frontowej. Trzeba robić wszystko, by nie dać się zabić. Mam żonę i dzieci” – przytoczył odpowiedź Amerykanina.

Przed wyjazdem major polecił przez radio oświetlać trasę flarami i ostrzeliwać z artylerii pobliskie zarośla. Jego ochrona ruszyła z karabinami wymierzonymi w busz. Pół godziny później do komisji dotarła wiadomość, że bezpiecznie wrócili do koszar.
Sam Śledź również myślał o rodzinie. Obserwując rozszerzający się konflikt, obawiał się wybuchu kolejnej wojny światowej. „Oby moje życzenia się spełniły. Pragnę wrócić do kochanej żony i córeczek cały i zdrowy” – zanotował 13 marca. Kontakt z domem wymagał cierpliwości: listy i prasa z Polski docierały z dwutygodniowym opóźnieniem.
Z dala od wybuchów
Członkowie komisji mieszkali w niskich barakach krytych falistą blachą, z ograniczonym dostępem do prądu i wody. Śledź wspominał jednak, że trudne warunki zbliżały do siebie ludzi z różnych państw. „Częste wizyty prywatne u Hindusów i Kanadyjczyków, podczas których prowadziliśmy ożywione dyskusje, umożliwiły mi podciągnięcie się w języku angielskim”.

20 marca opuścił Gio Linh i wrócił do pracy w polskiej delegacji w Sajgonie. Wieczorem, już w hotelowym pokoju z klimatyzacją i bieżącą wodą, wspominał pozostawioną placówkę. „Zdaję sobie sprawę z tego, że już nie będę słyszał wieczornej kanonady artyleryjskiej i wybuchów bomb za rzeką Ben Hei. Z tą błogą myślą zasypiam”.
Po zakończeniu misji kontynuował karierę w Polsce. Zawodową służbę zakończył w listopadzie 1990 roku, po 45 latach w wojsku. Ponad sześć dekad po wydarzeniach opisanych w dzienniku stanął w mundurze przed gośćmi zgromadzonymi w Górze Kalwarii.



Napisz komentarz
Komentarze